KLACHTEN
BIJZONDERE INLICHTINGENMETHODEN
FICTIEF VOORBEELD
Iemand denkt dat hij onwettig door de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid (ADIV) werd afgeluisterd en dient een klacht in. Afluisteren is een techniek die tot de bijzondere inlichtingenmethoden (BIM) behoort en is een intrusief middel waarvan de inlichtingen- en veiligheidsdiensten gebruik kunnen maken onder strikte voorwaarden en mits naleving van de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit.
Tenzij de klacht onontvankelijk of kennelijk ongegrond is, zal het Comité een onderzoek instellen waarbij de eventuele methoden die de ADIV heeft toegepast, worden getoetst aan de beginselen van wettigheid, proportionaliteit en subsidiariteit.
Indien blijkt dat de ADIV de klager effectief heeft afgeluisterd, zal het Comité de wettigheid van die methode onderzoeken. Is de methode onwettig, dan zal het Comité de onmiddellijke stopzetting ervan bevelen indien die nog loopt, het gebruik van de verzamelde gegevens verbieden en de vernietiging ervan bevelen. Als het gebruik van de methode daarentegen als wettig wordt beoordeeld, wordt de klacht ongegrond verklaard.
De klager zal in algemene bewoordingen op de hoogte worden gebracht van de resultaten van het onderzoek.
Het Comité oefent toezicht uit op de wettigheid van de bijzondere inlichtingenmethoden. Als zodanig is het bevoegd om een klacht te behandelen over een bijzondere inlichtingenmethode die de VSSE of de ADIV heeft toegepast en die betrekking heeft op de klager.
Wie kan een klacht indienen?
Iedereen die een persoonlijk en rechtmatig belang kan aantonen, kan een klacht indienen. Dit is dus de persoon die rechtstreeks door de betwiste methode wordt geviseerd.
Hoe ga je te werk?
Klachten dien je verplicht schriftelijk in, met een uiteenzetting van al je grieven.
Je dient je klacht in via het online formulier of verstuurt die per e-mail of gewone brief.
Wat gebeurt er met je klacht of aangifte?
1. Eerste onderzoek
Het Comité voert een voorafgaand onderzoek uit om te bepalen of het wel degelijk bevoegd is om je klacht of aangifte te behandelen.
Is je klacht of aangifte niet ontvankelijk of kennelijk ongegrond, dan zal het Comité dat schriftelijk aan jou laten weten. Het Comité kan je eventueel doorverwijzen naar een andere instantie of dienst die bevoegd is om je klacht of aangifte te behandelen.
2. Onderzoek
Als het Comité je klacht ontvankelijk verklaart, zal het een onderzoek instellen.
Het Comité beschikt over uitgebreide bevoegdheden. Het kan onder meer de leidinggevende van de betrokken inlichtingendienst en ook de leden van de inlichtingendiensten horen die de bijzondere methode hebben toegepast. Op hun vraag worden jij en je advocaat door het Comité gehoord.
Tijdens de behandeling van je klacht kunnen jij en je advocaat gedurende vijf werkdagen het dossier op de griffie van het Comité raadplegen. Uit het dossier dat jij en je advocaat mogen inkijken – dit is het dossier waaruit geclassificeerde gegevens zijn weggelaten – blijkt het juridisch kader dat het gebruik van de specifieke of uitzonderlijke methode voor het verzamelen van gegevens heeft gerechtvaardigd, de aard van de bedreiging en de graad van de ernst ervan die het beroep op de bijzondere methode hebben gerechtvaardigd, en tot slot het type persoonsgegevens verzameld tijdens het gebruik van de methode, voor zover die persoonsgegevens enkel betrekking hebben op de klager.
3. Afsluiting
Als het Comité vaststelt dat de beslissingen over de bijzondere methoden onwettig zijn, beveelt het de stopzetting van die methode of verbiedt het om de gegevens die door middel van deze methode werden verzameld te gebruiken, en beveelt het de vernietiging ervan.
Het Comité zal je schriftelijk laten weten dat het dossier is afgesloten. Ongeacht de resultaten van het onderzoek is het Comité beperkt in de informatie die het om classificatieredenen over deze resultaten kan meedelen. Je zal dus steeds in algemene bewoordingen op de hoogte worden gebracht van de resultaten van het onderzoek.