KLACHTEN
FAQ’s
Alle burgers, ongeacht of ze al dan niet de Belgische nationaliteit of hun hoofdverblijfplaats in België hebben, kunnen een klacht indienen of aangifte doen bij het Comité R/I.
Ambtenaren, personen die een openbaar ambt uitoefenen en leden van de Krijgsmacht die rechtstreeks betrokken zijn bij richtlijnen, beslissingen of toepassingsregels daarvan, en ook bij werkwijzen of handelingen, kunnen eveneens een klacht indienen of aangifte doen zonder dat ze daarvoor toelating moeten vragen aan hun leidinggevenden of hiërarchische meerderen.
Het Comité is bevoegd om drie soorten klachten te behandelen. Het behandelt klachten over:
- de werking van de VSSE, de ADIV, het OCAD of een van zijn ondersteunende diensten;
- de inzet van een bijzondere inlichtingenmethode door de VSSE of de ADIV;
- een verwerking van persoonsgegevens in het kader van de nationale veiligheid.
De bevoegdheden van het Comité variëren, afhankelijk van waar de klacht over gaat.
Het Comité werkt als een éénloketsysteem. Dat betekent dat het op basis van de informatie die het van een klager krijgt, zal nagaan of de klacht tot een van deze drie categorieën behoort (met andere woorden, of het bevoegd is om de klacht te behandelen) en als dat zo is, of de klacht ontvankelijk is.
Een klacht is een uiting van ongenoegen door iemand die rechtstreeks betrokken is bij een situatie, handeling, gedrag of tekortkoming van de VSSE, de ADIV, het OCAD of een van zijn ondersteunende diensten die in die hoedanigheid optreden.
Bij een aangifte wordt melding gemaakt van het onregelmatig handelen of functioneren van een inlichtingen- of veiligheidsdienst waarbij de melder onrechtstreeks betrokken is en er geen rechtstreeks persoonlijk belang bij heeft dat dit wordt rechtgezet.
In beide gevallen is het de bedoeling om een probleem aan te geven en een oplossing of verbetering te bekomen.
Een verzoek is een vraag van iemand die denkt dat de regels in verband met de bescherming van persoonsgegevens niet werden nageleefd bij een verwerking van zijn of haar persoonsgegevens in het kader van de nationale veiligheid.
Je kan het Comité R/I inschakelen:
- in zijn hoedanigheid van parlementair controleorgaan dat toeziet op de werking, het optreden, het handelen of het nalaten te handelen van de VSSE, de ADIV, het OCAD of zijn ondersteunende diensten die in die hoedanigheid optreden;
- in zijn hoedanigheid van jurisdictioneel orgaan dat toeziet op de toepassing (meer bepaald: de wettigheid, proportionaliteit en subsidiariteit) van een bijzondere inlichtingenmethode door de VSSE of de ADIV;
- in zijn hoedanigheid van toezichthoudende autoriteit voor de verwerking van persoonsgegevens door de VSSE, de ADIV, het OCAD of een van zijn ondersteunende diensten die in die hoedanigheid optreden, en door een veiligheidsoverheid of veiligheidsofficier.
Deze drie hoedanigheden verwijzen naar de drie categorieën van klachten waarvoor het Comité bevoegd is (meer weten).
Ja. Je kan het Comité R/I ook aanspreken als je geen Belg bent of niet in België verblijft.
Ja. Het Comité R/I is een onafhankelijke openbare instelling, verbonden aan de Kamer van volksvertegenwoordigers, en is volledig neutraal en onpartijdig.
Dat hangt af van waarover de klacht precies gaat.
Je kan een klacht bij het Comité R/I indienen in naam van iemand anders wanneer de klacht gaat over een disfunctie bij de VSSE, de ADIV, het OCAD of een van zijn ondersteunende diensten die in die hoedanigheid optreden, of over een veiligheidsoverheid of veiligheidsofficier. In dat geval heb je de uitdrukkelijke toestemming van de betrokken persoon nodig.
Gaat de klacht over een bijzondere inlichtingenmethode die de VSSE of de ADIV heeft toegepast, of over de verwerking van persoonsgegevens in het kader van de nationale veiligheid, dan kan je alleen een klacht in eigen naam indienen.
Dat hangt af van waarover de klacht precies gaat.
Als je klacht gaat over een disfunctie bij de VSSE, de ADIV, het OCAD of een van zijn ondersteunende diensten die in die hoedanigheid optreden, of over een veiligheidsoverheid of veiligheidsofficier, kan je aan het Comité R/I vragen om bij de behandeling van je klacht je identiteit geheim te houden. Vermeld dit duidelijk op het moment dat je je klacht indient.
Gaat de klacht over een bijzondere inlichtingenmethode die de VSSE of de ADIV heeft toegepast, of over de verwerking van persoonsgegevens in het kader van de nationale veiligheid, dan kan je niet anoniem blijven. Je identiteit moet immers door het Comité R/I aan de betrokken dienst(en) worden meegedeeld zodat je klacht correct kan worden onderzocht.
Nee. Het Comité kan maar drie soorten klachten behandelen (meer weten).
Als het Comité R/I een klacht ontvangt waarvoor een andere toezichthouder bevoegd is, zal het die naar de bevoegde toezichthouder doorsturen.
Nee. De tussenkomst van het Comité R/I is helemaal kosteloos.
Het Comité R/I is een instelling die via een dotatie wordt gefinancierd en werkt met overheidsmiddelen.
Het Comité R/I behandelt drie categorieën van klachten, namelijk klachten over:
- de werking van de VSSE, de ADIV, het OCAD of een van zijn ondersteunende diensten;
- de inzet van een bijzondere inlichtingenmethode door de VSSE of de ADIV;
- een verwerking van persoonsgegevens in het kader van de nationale veiligheid.
Gaat je klacht over iets anders, dan kan het Comité R/I deze niet behandelen. In dat geval word je daar snel over geïnformeerd. Het Comité zal je, indien mogelijk, ook de contactgegevens meedelen van de dienst die je verder kan helpen.
Je kan schriftelijk een klacht indienen. Gebruik hiervoor het online klachtenformulier. Je kan je klacht ook per e-mail of brief indienen.
Alleen als je klacht gaat over een disfunctie bij een van de twee inlichtingen- en veiligheidsdiensten, binnen het OCAD of binnen een van zijn ondersteunende diensten, kan je deze ook mondeling indienen. Dat kan enkel na afspraak, in de kantoren van het Comité R/I.
Het Comité R/I voert een voorafgaandelijk onderzoek uit om te bepalen of het wel degelijk bevoegd is om je klacht te behandelen.
Als je klacht ontvankelijk wordt verklaard, zal het Comité een onderzoek instellen.
Bij afsluiting van het onderzoek worden de conclusies, naargelang het geval, aan het hoofd van de betrokken inlichtingendienst, aan de directeur van het OCAD of aan het hoofd van de ondersteunende dienst meegedeeld. Die conclusies zijn in de eerste plaats bedoeld om de werking van de gecontroleerde diensten te verbeteren, bijvoorbeeld door de regelgeving of manier van werken aan te passen. Het Comité R/I kan geen schadevergoeding toekennen en kan niet bemiddelen in conflicten.
Als je klacht gaat over de verwerking van persoonsgegevens kan het Comité R/I indien nodig bevelen dat bepaalde persoonsgegevens verbeterd of gewist worden.
Gaat je klacht over een bijzondere inlichtingenmethode, kan het Comité, als het een onwettig gebruik vaststelt, de stopzetting van die methode bevelen of verbieden om de gegevens die door middel van deze methode werden verzameld te gebruiken, en beveelt het de vernietiging ervan.
Ongeacht de resultaten van het onderzoek, is het Comité beperkt in de informatie die het over deze resultaten kan meedelen. Om classificatieredenen is het Comité immers niet gemachtigd om hierover in detail te communiceren.
De behandelingsduur hangt af van de complexiteit van je dossier. Meer dan twee op drie klachten worden binnen de drie maanden afgehandeld.
Zodra we je klacht ontvangen, krijg je hiervan schriftelijk bericht. We laten je snel weten of we je klacht kunnen behandelen.
Als je een klacht hebt ingediend bij het Comité R/I en vervolgens beslist om voor dezelfde feiten een gerechtelijke procedure op te starten (bij een andere instantie dan de Raad van State), wordt de tussenkomst van het Comité opgeschort tot wanneer de gerechtelijke procedure afgelopen is. Op jouw vraag kan het Comité R/I vervolgens de behandeling van je klacht hervatten.
Als je een administratieve beslissing voor de Raad van State wilt aanvechten, wordt de beroepstermijn geschorst op het moment dat je beslist om bij het Comité R/I een klacht in te dienen. De termijn begint opnieuw te lopen nadat het Comité zijn conclusies heeft meegedeeld, of uiterlijk vier maanden nadat je je klacht hebt ingediend.
Wanneer het Beroepsorgaan gevat wordt, mag het Comité R/I, zolang de procedure bij het Beroepsorgaan loopt, geen klachten en aangiften onderzoeken die gaan over een veiligheidsonderzoek of -verificatie uitgevoerd naar aanleiding van de procedure in verband met een veiligheidsmachtiging of -advies waarop het beroep betrekking heeft. De behandeling van je klacht wordt dus geschorst tot wanneer de procedure bij het Beroepsorgaan is afgelopen.
Ja. Alle medewerkers van het Comité R/I zijn gebonden door het beroepsgeheim. Je klacht en je persoonsgegevens worden dus vertrouwelijk behandeld. Meer details vind je in onze Gegevensbeschermingsverklaring.