In 2021 voerde het Comité R/I op verzoek van de Begeleidingscommissie een toezichtonderzoek naar de opvolging door de inlichtingendiensten van de Moslimbroeders en de eventuele bedreiging die zij in België vormen. De publicatie in mei 2025 van het rapport “Frères musulmans et islamisme politique en France”[1] wakkerde het debat over de dreiging van de beweging opnieuw aan. Dit voor België zeer kritische rapport gaf aanleiding tot debatten in de Kamer. De Begeleidingscommissie verzocht daarop het Comité R/I zijn toezichtonderzoek van 2021 te actualiseren en te beoordelen welke vorderingen er werden gemaakt met de aanbevelingen.[2]

Het Comité kon vaststellen dat de VSSE en de ADIV sinds 2024 gezamenlijk toezicht houden op de Moslimbroeders en dit binnen het gemeenschappelijk platform Counter Extremism & Counter Terrorism (PFCECT). Het Comité zag dit als een passend antwoord op zijn aanbeveling om de samenwerking tussen de twee diensten op dit gebied te versterken. Het Comité looft ook de gemeenschappelijke definitie van het fenomeen waarover de VSSE, de ADIV en hun veiligheidspartners het eens zijn geworden. Bovendien wordt het fenomeen voortaan structureel gevolgd binnen de Strategie T.E.R., met name in het kader van de Werkgroep Islamitisch Extremisme. Wat betreft de aanbeveling om de autoriteiten, administraties en het publiek meer te sensibiliseren voor deze dreiging, nam het Comité nota van de initiatieven van de VSSE en, in mindere mate de ADIV, om het overleg met de partners te verbeteren via de verspreiding van nota’s, de organisatie van veiligheidsbriefings en het houden van coördinatievergaderingen. De VSSE heeft bovendien van meerdere van zijn activiteitenverslagen gebruik gemaakt om het grote publiek te sensibiliseren voor de problematiek van de Moslimbroeders. Het Comité beschikte evenwel niet over informatie betreffende de voortgang van de aanbeveling met betrekking tot de voorafgaande controle van integriteit, loyauteit en discretie bij de toekenning van bepaalde gevoelige functies.

Wat betreft het dreigingsbeeld, schat het PFCECT het aantal individuen die actief deelnemen aan de verspreiding van de ideologie van de Moslimbroeders op een honderdtal en identificeert het enkele tientallen organisaties die nauw aansluiten bij de Moslimbroeders in België. Onder de vastgestelde evoluties wijst het PFCECT op de vermindering van financiering voor de Broederschap, de opkomst van nieuwe, online religieuze onderwijsinitiatieven en de terugtrekking van bepaalde actoren naar België als gevolg van de veiligheidsdruk vanwege de Franse autoriteiten.

De inlichtingendiensten oordelen dat de Moslimbroeders tot op heden geen rechtstreekse bedreiging vormen op het vlak van gewelddadige actie in België of tegen Belgische belangen. De diensten zijn echter van mening dat hun ideologie aanzet tot de ontwikkeling van een klimaat van polarisatie. In dit opzicht wordt deze ideologie beschouwd als een mogelijke vector van radicalisering voor bepaalde profielen. De bedreiging die de aanhangers van deze ideologie vormen, moet daarom geval per geval worden beoordeeld. Het PFCECT verwacht dat de bedreiging stabiel zal blijven tijdens de komende vijf jaar. De Moslimbroeders zullen hun ideologie waarschijnlijk blijven verspreiden, zij het op beperkte wijze daar hun financiële inkomsten zijn gedaald.

Het OCAD heeft een andere perceptie van het fenomeen dan het PFCECT dewelke sinds 2021 niet is veranderd: het Coördinatieorgaan identificeert geen directe bedreiging die op korte of lange termijn kan leiden tot een toename van het dreigingsniveau.

Wat betreft de conclusies van het Franse rapport over de aanwezigheid van de Moslimbroederschap in België, komt de analyse van het PFCECT niet helemaal overeen met deze in het Franse rapport: het PFCECT ziet geen aanwijzingen dat islamisten controle zouden uitoefenen in België en acht de invloed van de Moslimbroeders beperkter dan het Franse rapport laat uitschijnen.

Ministère de l’Intérieur, Frères Musulmans et Islamisme Politique en France (Moslimbroeders en politiek islamisme in Frankrijk), beschikbaar op de website www.interieur.fgouv.fr.

[1] Ministère de l’Intérieur, Frères Musulmans et Islamisme Politique en France (Moslimbroeders en politiek islamisme in Frankrijk), beschikbaar op de website www.interieur.fgouv.fr.

[2] Comité R/I, Activiteitenverslag 2021, pp. 63-69 (“Een vernieuwde aandacht voor de Moslimbroederschap”).